Fransa’da yaşayan Uygur akademisyen Dilnur Reyhan, yıllara yayılan araştırmasının sonucu olan yeni kitabıyla Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerine dair tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. 15 Ekim’de yayımlanacak eser, Pekin yönetiminin politikalarını “sömürgeci bir proje” çerçevesinde ele alarak, yaşananları “kademeli bir soykırım süreci” olarak nitelendiriyor.
TARİHSEL ARKA PLANLA BAŞLAYAN BÜYÜK DOSYA
“Génocide ouïghour – Trajectoire d’un projet colonial chinois – Uygur Soykırımı – Çin Kolonyal Projesinin Yörüngesi” başlığını taşıyan kitapta Reyhan, Doğu Türkistan’ın yalnızca son yıllardaki gelişmelerle değil, yüzyıllara yayılan bir hakimiyet süreciyle anlaşılması gerektiğini vurguluyor. Çalışmada, bölgenin:
- 18. yüzyılda işgali,
- uzun süre “ceza kolonisi” olarak kullanılması,
- yüzyıl sonunda Çin’e bağlanması,
- 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti kontrolüne geçmesi gibi tarihsel kırılma noktaları detaylı şekilde ele alınıyor.
2016 SONRASI: KONTROL MEKANİZMALARININ ZİRVE NOKTASI
Kitabın en dikkat çeken bölümü ise 2016 sonrası döneme odaklanıyor. Bu süreçte:
- Toplama kamplarında kitlesel tutuklamalar,
- Dijital gözetim ve biyometrik takip sistemleri,
- Zorla çalıştırma uygulamaları,
- Ailelerin parçalanması,
- Doğum kontrol politikaları gibi uygulamaların sistematik hale geldiği belirtiliyor.
Reyhan, bu politikaların yalnızca güvenlik gerekçesiyle açıklanamayacağını, aksine Uygur toplumunun demografik, kültürel ve siyasal varlığını dönüştürmeyi hedeflediğini savunuyor.
“AZINLIK” TANIMINA ELEŞTİRİ
Kitapta öne çıkan bir diğer vurgu ise Uygurların “etnik azınlık” olarak tanımlanmasına yönelik eleştiri. Reyhan’a göre bu söylem, Doğu Türkistan’daki güç ilişkilerinin sömürgeci niteliğini görünmez kılıyor.
ULUSLARARASI TARTIŞMAYA YENİ BİR KATKI
Son yıllarda kamp tanıklıkları, akademik çalışmalar ve uluslararası raporlarla gündemde olan Doğu Türkistan meselesi, bu eserle birlikte daha bütüncül bir çerçevede ele alınıyor. Kitap, farklı kaynakları bir araya getirerek parçalı bilgi akışını sistematik bir analize dönüştürmeyi hedefliyor.
Reyhan’ın çalışması, Çin’in Doğu Türkistan politikalarına yönelik uluslararası tartışmalara yeni bir referans noktası sunmaya hazırlanıyor.
OKUYUCUYA ÇAĞRI
Yazar, kitabın yalnızca bir akademik çalışma olarak değil, aynı zamanda dikkatle okunması gereken bir “tanıklık ve analiz metni” olduğunun altını çiziyor. 15 Ekim’de yayımlanacak eser için ön siparişler şimdiden açıldı.
İlk yorum yapan siz olun