İlham Tohti İnsiyatifi'nin organizasyonuyla 10 Kasım 2022 tarihinde Berlin'de Uygur soykırımına karşı ikinci uluslararası konferansı düzenlenecek. Milletvekilleri, Uygurlarla ilgili araştırma yapan akademisyenler ve Uygur aktivistler konuşma yapacak.
Yazı etiketleri “Doğu Türkistan”
Bakan Soylu, Çin'in Kamu Güvenliği Bakan Yardımcısı ve beraberindeki heyetle görüştü ve ardından basına kapalı toplantı yapıldı. Heyette yer alan isimler, görüşmenin Uygur Türkleri üzerinde olduğuna işaret ediyor.
Çin'in Doğu Türkistan'da işlediği soykırım ve insan hakları ihlalleri binlerce Uygur'u vatanlarından ayrılmak zorunda bıraktı. On yıl önce Tayland'a kaçan 50'den fazla Uygur halen gözaltında tutuluyor ve Çin'e geri gönderilme tehlikesiyle karşı karşıya...
Kanadalı Parlamentosu'nda, hükumeti Doğu Türkistanlılara sığınma hakkı verecek şekilde özel göçmenlik şartlarını değiştirmeye çağıran önerge 0'a karşı 258 oyla onaylandı.
İlham Tohti İnisiyatif Hareketi: “İlham Tohti’nin doğum gününü dünya çapında onu tanıyan, takdir eden parlamenterler, ilim adamları, aktivistler ve insan hakları savunucularının kutlama mesajlarıyla gündeme taşıyarak kamuoyunun dikkatini çekmek istiyoruz”
Uygur Araştırma Merkezi müdürü Abdulhekim İdris ve Uygur Hareketi başkanı Ruşen Abbas, Endonezya'da Çin'in Uygur soykırımını ve İslam'a karşı baskısını anlattı. BM'de Çin lehine oy veren Endonezya hükumetini soykırıma ortak olmamaya çağırdı.
Prof. Dr. Abdürreşit Celil Karluk'un kaleme aldığı "Uygurlarda Yenileşme - Aydınlar, Kimlik ve Mecburi Değişme" adlı kitap Nobel Akademik Yayıncılık tarafından yayımlandı.
Ali Babacan “Sadece kimliklerinden dolayı hapse atılan Uygurlarla aynı yerdeyiz... Tayvan'da Çin emperyalizmine meydan okuyanlarla ayını yerdeyiz” dedi.
BM'de Uygurlarla ilgili tartışma teklifine çekimser kalan Hindistan, bunun nedeninin Çin'i desteklemek olmadığını vurguladı ve Çin'i Uygurların haklarına saygı duymaya çağırdı.
Uygur aktivistler Malezya'da siyasilere, milletvekillerine, STK temsilcileri ve kanaat önderlerine, Doğu Türkistan'da devam eden soykırım politikalarını anlattı. Hükümeti, parlamentoyu ve STK'ları, soykırımın durdurulması için destek vermeye çağırdı.
BM'de Uygurların durumunun tartışılması talebi, çoğu Türk ve Müslüman 19 ülkenin karşı oyu, Ukrayna dahil 11 ülkenin çekimser kalmasıyla reddedildi. Ukrayna Milletvekili "Uygur soykırımı hakkında hükumeti bilgilendirmek için elimden geleni yapacağım" dedi.
Doğu Türkistan'ın Guma nahiyesinde Covid 19'a karşı uçakla havadan yapılan dezenfeksiyon çalışmaları sonucu çok sayıda kişinin zehirlendiği, bir mahalleden 13 kişinin öldüğü öğrenildi.
Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile Doğu Türkistan'ın işgal edilişinin 73. yıldönümü münasebetiyle Uygur Türkleri, Çin Başkonsolosluğu önünde Çin'in soykırım politikalarını protesto etti.
Uygur Türklerini Çin'e teslim eden Endonezya hükumetini kınamak ve bu tür eylemlerin durdurulması yönünde çağrı yapmak amacıyla Endonezya'nın İstanbul Başkonsolosluğu önünde protesto gösterisi düzenlendi.
BM'nin Uygur raporundan sonra, birçok ülke Çin'i kınadı. Afrika ülkelerinin çoğu, Çin'in kıtadaki ağır ekonomik nüfuzu nedeniyle sessiz kaldı. Uygurlar konusundaki olası tartışmalarda Afrika ülkelerinin Çin'den yana yer almasından endişe duyuluyor.
BM üyesi ülkeler, Çin’in Uygur ve diğer Türk halklarına karşı işlediği suçlarının İnsan Hakları Konseyi’nde ele alınması çağrısında bulundu. Konunun Şubat'ta tartışılması bekleniyor. Kararın destekçi ülkeleri arasında ABD ve İngiltere de bulunuyor.
Toplama kamplarından sağ kurtarılan Uygur ve Kazak türkü tanıklar, ABD'nin Birleşmiş Milletler'de (BM) Doğu Türkistan'daki insan hakları ihlalleri konusunda çözüm önermesini talep etmek için Beyaz Saray önünde açlık grevine ediyor.
New York'ta bir araya gelen G7 ülkeleri dışişleri bakanları, BM'nin Uygur İnsan Hakları Raporunu değerlendirdi; Uygur meselesini ele almaya devam edeceklerini taahhüt etti ve BM'nin bu raporu takip etmesi gerektiğini vurguladı.
Doğu Türkistan'ın Gulca şehrinde karantina bahanesiyle evlerine hapsedilip gıda ve başa ihtiyaçları çözümsüz bırakılan Uygurlar açlıkla boğuşuyor. Geçen hafta tek bir gün içinde en az 22 kişinin açlıktan veya tıbbi bakım eksikliğinden öldüğü öğrenildi.
Erdoğan'ın BM konuşmasındaki "Çin'in toprak bütünlüğü" vurgulu Uygur "hassasiyeti" tepki topladı.
Oral Çalışlar'dan Şangay İşbirliği Örgütü yorumu: İçeride Uygurlar, dışarıda Ukrayna örneklerinde görüldüğü üzere Putin’in hedeflediği ‘çift kutuplu dünya’nın “Doğu Kutbu”: Her türlü despotik müdahalenin yapılabildiği demir parmaklıklarla örülü bir dünya
CHP'li Ünal Çeviköz'den Şangay İşbirliği Örgütü üyeliği yorumu: “ŞİÖ içindeki başta Rusya ve Çin olmak üzere bazı ülkeler, içinde olduğumuz NATO ve AB tarafından ‘hasım’ görülüyor. ŞİÖ üyeliği yoluna girmek büyük bir hata olur"
Erdoğan, BM Genel Kurulu'nda Uygurları bir cümle ile andı: "Çin'in toprak bütünlüğüne, tek Çin anlayışına ve egemenlik haklarına kesinlikle halel getirmeyecek şekilde, Müslüman Uygur Türklerinin temel hak ve özgürlüklerinin korunması hususunda hassasiyet gösteriyoruz."
Cumhurbaşkanı Danışmanı Yasin Aktay'dan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı kızdıracak Şangay İşbirliği Örgütü yazısı: “Türklere zulmü ayyuka çıkmış Çin’in liderinin bulunduğu o meclis, o fotoğraf karesine indirgenemez"
Erdoğan’ın “Hedefimiz Şangay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) tam üyelik” açıklamasını değerlendiren Kılıçdaroğlu: "Bizim otoriterliğe özenmememiz gerekiyor. Yerimiz demokrasidir, demokrasiyi savunan uluslararası kurumların yeridir"
Sinan Ülgen, Erdoğan'ın “Hedefimiz Şangay İşbirliği Örgütü’ne tam üyelik” sözlerini değerlendirdi: "Üyelik Çin dahil mevcut üyelerin onayına tabi. Böylesi bir adaylıktan Türkiye'nin Uygur meselesinde Çin'in uygulamalarını eleştirmeyeceği anlamı da çıkar"
Uygur aktivist Ruşen Abbas'ın haksız yere tutuklanan kardeşi Gülşen Abbas'ı arayış hikayesi odağında Uygurların mevcut durumunu ve Çin'in soykırım politikalarını ortaya koyan "Ablam Nerede" belgeseli 17 Eylül 2022 tarihinde İstanbul'da Prof. Dr. Adem Baştürk Kültür Merkezinde izleyicilerle buluştu.
İİT ofisinin önüne gitmelerine izin verilmeyen Uygurlar bütün gün BM ofisi yakınlarında hükümet yetkililerine seslerini duyurmak için bekleyişlerini sürdürdü. 23.00 sularında çevik kuvvet ekiplerinin de gelmesi üzerine polisin baskısı sonucu otobüslerine bindirilen Uygurlar, polis araçlarının takibi altında İstanbul’a geri dönüyor.
İngiltere’de iktidardaki Muhafazakâr Parti liderliği için Liz Truss ile yarışan Rishi Sunak, başbakan olması durumunda “Dünyanın güvenliği ve refahı için en büyük tehdit” diye tanımladığı Çin’e karşı izleyeceği politikalarını açıkladı.
Cuma günü Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sesini duyurabilmek için Eyüpsultan’a gelen ve Doğu Türkistan Bayrağı açması nedeniyle polisin engellemesine uğrayarak parmağı kırılan 81 yaşındaki Mahmut Tohti Amin ile birlikte Eyüpsultan Camisi önünde basın açıklaması yapan Toplama Kamp Mağdurları Platformu: “Sayın Cumhurbaşkanımız ve Sayın İçişleri Bakanımızdan bu tür şahısların polis teşkilatımızın onurunu zedelemesine fırsat vermemesini ve gereğini yapmasını talep ediyoruz.”