Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), ABD hükümetini Çinli Guan Heng’in sınır dışı edilme işlemlerini durdurmaya ve ona siyasi sığınma hakkı vermeye çağırıyor. Guan, Doğu Türkistan’daki Uygur toplama kampları hakkında hayatını riske atarak çekimler yaptı ve bu görüntüleri YouTube’da paylaştı. Çin’e geri gönderilmesi halinde hayati tehlike altında olacak.
Çin vatandaşı Guan Heng, Doğu Türkistan’daki gözaltı tesislerini gizlice ve cesurca görüntüleyen bir aktivist. Ağustos 2025’te New York’taki Albany yakınlarında, sığınma başvurusunu beklerken Göçmenlik ve Gümrük Yaptırımı (ICE) ajanları tarafından tutuklandı. O tarihten beri gözaltında tutuluyor. Aralık ayında ICE, onu Uganda’ya sınır dışı etme planını iptal etti – bu plan onu artan uluslararası baskıya ve nihayetinde Çin’e sınır dışı edilme riskine maruz bırakabilirdi. Ancak hala gözaltında ve ABD’den çıkarılma riski altında. Guan’ın 12 Ocak 2026’da göçmenlik mahkemesinde yeniden görüleceği ve bu tarihte hakimin kendisine sığınma hakkı verebileceği belirtiliyor.
Pulitzer ödüllü haberlere katkı
RSF ABD İcra Direktörü Clayton Weimers şu açıklamayı yaptı: “ABD hükümetinin Guan Heng’i Çin’e sınır dışı etmeye çalışması RSF’yi dehşete düşürmüştür. Guan’ın cesur çalışması, artık bölgeye erişemeyen profesyonel gazeteciler için büyük değer taşıdı. Doğu Türkistan’daki Uygur toplama kamplarının insanlık dışılığını ve Çin Komünist Partisi’nin bu kamplarla ilgili yaydığı yalanları ifşa etti. Guan’ın katkıları olmadan Amerikan medya kuruluşları bu kamplar hakkında haber yapmakta zorlanırdı. Donald Trump’ın kendi Dışişleri Bakanlığı, ÇKP’nin Doğu Türkistan’da insanlığa karşı suçlar ve soykırım işlediğini belirledi. Guan’ı onların pençesine düşme riski altına atmak vicdansızlık olur. Kendisine ABD’de sığınma hakkı verilmelidir.”
2020 yılında Guan Heng, Doğu Türkistan’daki toplama kampları ve Uygur azınlığa yönelik ihlallerin kanıtlarını saatlerce görüntüledi. 2021’de Çin’den kaçarak tekneyle Florida’ya ulaştı. ABD’ye vardıktan hemen sonra görüntülerini YouTube’da yayınladı ve birkaç hafta sonra sığınma talebinde bulundu. Bu materyaller, bölgenin bağımsız medyaya kapalı bir bilgi karanlığı haline gelmesi nedeniyle, Doğu Türkistan’daki durumun dünya tarafından anlaşılması ve gazetecilerin Uygur soykırımını haberleştirebilmesi için çok değerliydi. Doğu Türkistan haberleriyle Pulitzer Ödülü kazanan BuzzFeed News muhabirlerine göre: “Bay Guan, büyük kişisel risk alarak soruşturmamız için çok önemli destekleyici kanıtlar sağladı. Cesareti olağanüstüdür.”
Doğu Türkistan’da 79 gazeteci tutuklu
2016’dan bu yana Pekin, “terörizme karşı mücadele” adı altında Doğu Türkistan’da şiddetli bir baskı kampanyası yürütüyor. Uluslararası gözlemciler ve ABD Dışişleri Bakanlığı bunu “soykırım” olarak nitelendiriyor. Bu durum sadece Uygur topluluğunu etkilemiyor. RSF’nin son sayımına göre, Saharov Ödülü sahibi İlham Tohti dahil 79 gazeteci ve basın özgürlüğü aktivisti Doğu Türkistan’da tutuklu bulunuyor. Yurtdışından insan hakları ihlallerini haberleştirmeye çalışan gazeteciler ise sıklıkla uluslararası baskıyla karşı karşıya kalıyor.
En az 121 tutukluyla dünyanın gazeteciler ve basın özgürlüğü savunucuları için en büyük hapishanesi olan Çin, RSF’nin 2025 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 178. sırada yer alıyor.
Kaynak: RSF
İlk yorum yapan siz olun