ABD’de gerçekleşecek kritik zirve öncesinde Çin’in “kırmızı çizgi” çıkışı, Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerini yeniden uluslararası gündemin merkezine taşıdı. Özgür Asya Radyosu’nun (RFA) 24 Eylül 2024 tarihli haberine göre, Uygur lider Rabiya Kadir, Pekin yönetiminin sert söylemlerinin ardında yatan asıl sebebin korku olduğunu vurguladı.
PEKİN’DEN “KIRMIZI ÇİZGİ” UYARISI
Çin’in ABD Büyükelçisi Şie Feng, Çin Komünist Partisi’nin resmi yayın organında kaleme aldığı yazıda; Tayvan, insan hakları ve yönetim sistemi gibi başlıkları “aşılamaz kırmızı çizgiler” olarak ilan etti.
Bu açıklama, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD ziyareti öncesinde gelerek dikkat çekti.
DOĞU TÜRKİSTAN GERÇEĞİNDEN KAÇIŞ
RFA’ya konuşan Rabiya Kadir, Pekin’in bu çıkışının tesadüf olmadığını belirterek Doğu Türkistan’daki zulmün Çin yönetiminin en hassas noktası olduğunu ifade etti.
Kadir, Çin’in yıllardır büyük kaynaklar harcayarak bu gerçekleri gizlemeye çalıştığını, ancak uluslararası kamuoyunun dikkatinin arttığı her dönemde benzer sert açıklamaların geldiğini söyledi.
ABD’YE YÖNELİK BASKI MESAJI
Kadir’e göre Pekin’in açıklaması, yalnızca bir diplomatik uyarı değil, aynı zamanda ABD yönetimine yönelik açık bir baskı girişimi.
ABD Kongresi’nden bazı isimlerin, İlham Tohti, Gülşen Abbas, Rahile Davut ve Ekber Asat gibi Uygur siyasi tutukluların durumunun gündeme getirilmesini talep etmesi, Çin’i rahatsız eden başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
“BU BİR GÜÇ GÖSTERİSİ DEĞİL”
Çin’in sert söylemlerine doğrudan yanıt veren Kadir, şu değerlendirmede bulundu:
Çin’in ortaya koyduğu bu tavır, güçlü bir devletin özgüveni değil; eleştiriden ve gerçeklerin açığa çıkmasından duyulan korkunun göstergesidir.
Kadir, Çin’in Doğu Türkistan’da kurduğu düzenin “doğal bir istikrar” değil, baskı ve zor yoluyla oluşturulmuş yapay bir sistem olduğunu vurguladı.
ZİRVEDE GÜNDEM OLMALI
Rabiya Kadir, ABD Başkanı Donald Trump’a çağrıda bulunarak Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerinin zirvede mutlaka gündeme getirilmesi gerektiğini belirtti.
Bu konunun masaya taşınmasının, yalnızca insan hakları açısından değil, diplomatik müzakerelerde de belirleyici olacağını ifade etti.
GERÇEKLERDEN KAÇIŞ MÜMKÜN DEĞİL
Çin’in “kırmızı çizgi” söylemiyle uluslararası tartışmayı sınırlamaya çalıştığına dikkat çeken gözlemciler, Doğu Türkistan’daki gelişmelerin artık küresel siyasetin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirtiyor.
Rabiya Kadir’in sözleri ise bu gerçeği net bir şekilde ortaya koyuyor: Pekin yönetimi ne kadar sert mesajlar verirse versin, Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlalleri gündemden düşmeyecek.
İlk yorum yapan siz olun