Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Suriye’deki güvenlik tartışmalarını Doğu Türkistan meselesine bağladı. Çin’in BM Güvenlik Konseyi temsilcisi Fu Cong, Suriye geçici hükümetine “Türkistan İslam Partisi” olarak da anılan yapıya karşı mücadele çağrısında bulunurken, Pekin’in Doğu Türkistan konusundaki güvenlik söylemini uluslararası platforma taşıması dikkat çekti.
PEKİN’DEN ŞAM’A SÖZDE ‘TERÖRLE MÜCADELE’ ÇAĞRISI
Çin’in BM Güvenlik Konseyi temsilcisi Fu Cong, Suriye’de yabancı savaşçıların faaliyet göstermeye devam ettiğini savunarak bunun ülkenin istikrar ve kalkınma hedeflerine zarar verdiğini ileri sürdü.
Çinli temsilci Fu Cong, Suriye geçici hükümetinin terörle mücadelede kararlı olması gerektiğini belirterek, Doğu Türkistan İslami Hareketi (ETIM) olarak adlandırdığı yapı da dahil olmak üzere uluslararası terör örgütleriyle mücadele edilmesini istedi.
ETIM VE TÜRKİSTAN İSLAM PARTİSİ AYRINTISI
Çin’in açıklamasında kullanılan isimlendirme özellikle dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler’in El Kaide ve DEAŞ yaptırım listesinde yer alan ETIM’in diğer adları arasında “Islamic Party of Turkestan” (Türkistan İslam Partisi) de bulunuyor.
Bu nedenle Pekin, Suriye’deki Türkistan İslam Partisi yapılanmasına ilişkin söylemini BM’nin mevcut yaptırım mekanizması üzerinden uluslararasılaştırıyor.
Ancak ETIM ile Suriye’deki Türkistan İslam Partisi yapılanmasının tarihsel ve örgütsel ilişkileri konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor. Dolayısıyla Çin’in kullandığı isimlendirmeyi herhangi bir ek açıklama yapmadan bütün Uygur silahlı gruplarına genellemek yanıltıcı olabilir.
ÇİN’İN ‘TERÖR’ SÖYLEMİ YENİ DEĞİL
Pekin yönetimi uzun süredir Doğu Türkistan’daki politikalarını “terörle mücadele” gerekçesiyle savunuyor. Çin, bu söylem üzerinden ağır güvenlik politikalarını ve Doğu Türkistan’daki soykırım politikalarını uluslararası kamuoyunun da meşrulaştırmaya çalışıyor.
Son açıklama ise aynı söylemin Suriye dosyasına taşındığını gösteriyor. Böylece Doğu Türkistan meselesi, Suriye’nin geleceği ve bölgedeki yabancı savaşçılar tartışmasının bir parçası haline getiriliyor.
WASHINGTON’UN 2020 KARARI DA DOSYADA
Konuya ilişkin uluslararası yaklaşım ise tek çizgide değil. ABD, 2020 yılında ETIM’i kendi “Terrorist Exclusion List”inden çıkarmıştı. Dönemin ABD yönetimi, örgütün halen varlığını sürdürdüğüne dair yeterli kanıt bulunmadığını belirtmişti.
PEKİN’İN SURİYE MESAJININ ARKA PLANI
Çin’in son açıklaması, Suriye’deki güvenlik politikalarına ilişkin bir çağrının ötesinde, Pekin’in Doğu Türkistan konusundaki yaklaşımını uluslararası gündemde tutma çabasını da ortaya koyuyor.
Çin, Suriye’deki Türkistan İslam Partisi yapılanmasını gündeme getirerek Doğu Türkistan bağlantılı grupları sözde küresel “terörle mücadele” söylemi içerisinde konumlandırmaya çalışıyor.
Bu durum, Pekin’in Doğu Türkistan politikasını yalnızca kendi sınırları içerisindeki bir güvenlik meselesi olarak değil, uluslararası güvenlik gündeminin bir parçası olarak sunma stratejisinin devamı olarak değerlendiriliyor.
İlk yorum yapan siz olun