ABD’de yürürlükte olan Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) kapsamında, Doğu Türkistan kaynaklı ürünlerin ülkeye girişi yasaklanmıştı. Ancak yayımlanan yeni bir analiz, söz konusu yasanın uygulanabilirliğinin ciddi şekilde zayıfladığını ortaya koydu.
Rapora göre, son yıllarda şirketlerin tedarik zinciri belgeleri ile ürünlerin gerçek menşei arasında giderek büyüyen bir uyumsuzluk oluştu.
TEDARİK ZİNCİRİNDE “GERÇEKLİK AÇIĞI”
Bağımsız analizlere göre, yasaklı pamuk kullanımına dair risk seviyesi yeniden eski düzeylerine ulaştı. Bu durum, denetim mekanizmalarının yeterince etkili olmadığını gösteriyor. Uzmanlar, bu tabloyu “belgeler doğruyu yansıtmıyor” şeklinde özetliyor.
ÇİN’İN DİJİTAL TİCARET AĞI ELEŞTİRİLERİN ODAĞINDA
Raporda, Çin merkezli dijital ticaret platformlarının küresel ticarette kritik bir rol üstlendiği vurgulandı. Bu platformların ticaret verilerini merkezileştirdiği, dış denetimi sınırladığı, şeffaflığı azalttığı ifade ediliyor.
Bu sistemlerin, ABD gümrük yetkililerinin ihtiyaç duyduğu verilere erişimi zorlaştırdığı belirtiliyor.
ÜRÜNLER BAŞKA ÜLKELER ÜZERİNDEN Mİ GÖNDERİLİYOR?
Analizde dikkat çeken bir diğer unsur ise “aktarma ticaret” (transshipment) yöntemi oldu. Buna göre bazı ürünler doğrudan Çin’den değil, üçüncü ülkeler üzerinden sevk edilerek gerçek menşe bilgisi gizleniyor. Bu durumun, yaptırımların etkisini zayıflattığı ifade ediliyor.
HIZLI GÜMRÜK, ZAYIF DENETİM
Çin’in geliştirdiği dijital sistemlerin gümrük işlemlerini büyük ölçüde hızlandırdığına dikkat çekilen raporda, bu durumun denetim süreçlerini olumsuz etkileyebileceği kaydedildi. Özellikle yapay zekâ destekli sistemlerin, insan kontrolünü azaltarak riskli ürünlerin tespitini zorlaştırabileceği belirtiliyor.
KÜRESEL TİCARETTE YENİ BİR GÜÇ MÜCADELESİ
Uzmanlara göre, ortaya çıkan tablo yalnızca bir ticaret sorunu değil. Aynı zamanda küresel veri kontrolü ve ekonomik güç dengeleriyle ilgili daha büyük bir dönüşüme işaret ediyor. Çin’in ticaret altyapısındaki artan etkisinin, önümüzdeki dönemde uluslararası denetim mekanizmalarını daha da zorlayabileceği değerlendiriliyor.
İlk yorum yapan siz olun