İlham Tohti İnisiyatifi (İTİ) Başkanı Enver Can, ABD Temsilciler Meclisi Çin Komünist Partisi Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar’a gönderdiği mektupla, Çin tarafından müebbet hapse mahkûm edilen Uygur akademisyen Prof. Dr. İlham Tohti’nin uluslararası siyasi mahkûmlar gündeminde özellikle anılması çağrısında bulundu. Can, Moolenaar’ın siyasi mahkûmların serbest bırakılması yönündeki açıklamasında İlham Tohti’nin adının yer almamasına dikkat çekerek, Uygur akademisyenin de bu çağrıda mutlaka anılması gerektiğini vurguladı.
MOOLENAAR’IN AÇIKLAMASINDA İLHAM TOHTİ’NİN ADI YER ALMADI
ABD Kongresi Çin Komünist Partisi Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar, 30 Ekim Uluslararası Siyasi Mahkûmlar Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Çin Komünist Partisi’ne (ÇKP) siyasi görüşleri nedeniyle hapsedilen bütün mahkûmları serbest bırakma çağrısında bulunmuştu.
Moolenaar açıklamasında Hong Konglu demokrasi aktivistleri, dinî özgürlük savunucuları ve Uygur Türkü emekli doktor Gulşen Abbas gibi isimleri anarak Çin yönetiminin siyasi tutuklamalarına tepki göstermişti. Ancak açıklamada, 2014 yılından bu yana Çin hapishanelerinde tutulan Uygur akademisyen Prof. Dr. İlham Tohti’nin adına yer verilmemişti.
Bunun üzerine Almanya merkezli İlham Tohti İnisiyatifi e.V. Başkanı Enver Can, 10 Kasım 2026 tarihli bir mektupla Moolenaar’a seslendi. Can, Moolenaar’ın açıklamasını memnuniyetle karşıladıklarını belirtirken, İlham Tohti’nin de siyasi mahkûmların serbest bırakılması çağrısında özellikle anılması gerektiğini ifade etti.
“UYGURLARIN MANDELASI” OLARAK ANILIYOR
Mektubunda İlham Tohti’nin mücadelesine dikkat çeken Enver Can, Uygur akademisyenin yaklaşık on yıl boyunca Uygur Türkleri ile Han Çinlileri arasında etnik uyumun sağlanması için çalıştığını hatırlattı.
Çin yönetiminin Tohti’nin sorunların çözümüne yönelik önerilerini değerlendirmek yerine kendisini ayrılıkçılıkla suçladığını belirten Can, akademisyenin iki gün süren bir yargılama sürecinin ardından 23 Eylül 2014’te müebbet hapis cezasına çarptırıldığını vurguladı.
Çinli aydınlar tarafından “Uygurların Mandelası” olarak da nitelendirilen İlham Tohti’nin hapiste tutulmasına rağmen uluslararası alanda adalet ve özgürlük mücadelesinin sembollerinden biri hâline geldiğini belirten Can, akademisyenin Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü de dâhil olmak üzere uluslararası ödüllerle onurlandırıldığını hatırlattı.
“İLHAM TOHTİ’NİN ADI DA ANILMALI”
Enver Can, mektubunda Moolenaar’ın açıklamasında İlham Tohti’nin adını anmamasının sehven gerçekleştiğini düşündüklerini belirtti. İlham Tohti İnisiyatifi’nin, Uygur akademisyenin uluslararası platformlarda tanıtılması ve mücadelesinin duyurulması için çalışmalar yürüttüğünü kaydeden Can, Tohti’nin özgürlük, demokrasi, hukuk devleti ve etnik uyum uğruna hem hayatını hem de ailesini büyük fedakârlıklara adadığını ifade etti.
Can, ABD Kongresi’nde insan hakları ve siyasi mahkûmların özgürlüğü konusunda yapılan açıklamalarda İlham Tohti’nin isminin de açıkça anılmasının önemine dikkat çekti.
İlham Tohti İnisiyatifi Başkanı Enver Can, mektubunu Moolenaar’a hitaben yaptığı bu çağrıyla tamamlayarak, Uygur akademisyenin uluslararası kamuoyunun gündeminde tutulması ve serbest bırakılması yönündeki çabaların sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
İlk yorum yapan siz olun