Kaşgar Times tarafından elde edilen sızdırılmış bir ses kaydı, Çin yönetiminin Kaşgar’daki Uygur işçilere yönelik yürüttüğü siyasi kampanyanın ayrıntılarını gözler önüne serdi. Kayda göre restoran çalışanları ve işletme sahipleri, “öz değerlendirme” adı altında hazırlanan bir formu doldurmaya zorlandı.
14 MADDELİK “SORUN” LİSTESİ
Toplantıda yetkililer, katılımcılardan 14 başlık altında kendi davranışlarını sorgulamalarını istedi. Ancak bu maddelerin büyük bölümü güvenlik tehdidinden ziyade günlük yaşam ve dini kimlikle ilgili unsurları hedef aldı.
Listede; sakal bırakmak, takke takmak, dini eğitim almak, İslami selamlaşma kullanmak, “helal” kavramını farklı alanlarda dile getirmek gibi sıradan davranışlar “problem” olarak tanımlandı.
TOPLUMSAL BASKI VE TEK TİP DAVRANIŞ DAYATMASI
Ses kaydında dikkat çeken bir diğer unsur ise katılımcıların sorulara toplu şekilde yüksek sesle “hayır” demeye yönlendirilmesi oldu. Yetkili, İslami selamlaşma yerine Çince “Ni Hao” kullanılmasını önerirken, yoklama sırasında bile Çince cevap verilmesinin “devlet dili becerisini artıracağı”nı ifade etti.
Ayrıca katılımcılara Türkiye ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin ürünlerini övmemeleri, yerli ürünleri tercih etmeleri gerektiği de telkin edildi.
“GÖNÜLLÜ BEYAN” GÖRÜNÜMÜ ALTINDA FİŞLEME
Yetkililer, formun “dürüstçe” doldurulması halinde geçmiş davranışların cezalandırılmayacağını öne sürdü. Ancak uzmanlara göre bu süreç, bireyleri kendi geçmişlerini kayıt altına almaya zorlayan bir mekanizma niteliği taşıyor.
Formda “evet” yanıtı verilmesi durumunda kişilerin daha fazla incelemeye alınabileceği ve idari yaptırımlarla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
GÜNLÜK HAYATA UZANAN DENETİM
Kayıt, kampanyanın yalnızca kamusal alanla sınırlı kalmadığını, aile içi davranışlara kadar uzandığını ortaya koydu. Katılımcılara; yakınlarının alkol kullanmasına müdahale etmemeleri, Çin dışındaki iş fırsatlarını engellememeleri ve devlet kampanyalarına aktif katılım göstermeleri gerektiği hatırlatıldı.
SONUÇ: KİMLİK ÜZERİNDE SİSTEMATİK BASKI
Ortaya çıkan tablo, yalnızca bir güvenlik uygulamasını değil, Uygurların dini, kültürel ve sosyal yaşamını yeniden şekillendirmeyi hedefleyen geniş kapsamlı bir kontrol mekanizmasını işaret ediyor.
Sızdırılan kayıt, bireylerin kendi kimliklerini sorgulamaya zorlandığı ve en temel alışkanlıkların dahi denetim altına alındığı bir sistemi gözler önüne seriyor.
İlk yorum yapan siz olun