Doğu Türkistan’da 12 Kasım 1933 ve 1944’te ilan edilen iki Cumhuriyeti, mücadele eden kahramanları anmak ve Çin’in Uygurlara karşı yürüttüğü Soykırım politikalarını protesto etmek amacıyla, İstanbul’da anma etkinliği düzenlendi.
Doğu Türkistan’da 12 Kasım 1933’te Kaşgar merkezli olarak kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’nin 92. yıldönümü ve 12 Kasım 1944’te Gulca merkezli olarak kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin 81. yıldönümü münasebetiyle, İstanbul’da Türkiye Uygur Teşkilatları Platformu, Doğu Türkistanlılar Federasyonu, Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği, Dünya Uygur Kurultayı Vakfı ve Doğu Türkistan Alimleri Birliği dahil olmak üzere 19 teşkilat, vakıf ve derneğin işbirliğiyle Zeytinburnu’nda bir anma etkinliği düzenlendi. Etkinliğe, siyasiler, STK temsilcileri, akademisyen, araştırmacı ve gazeteciler başta olmak üzere 500’den fazla kişi katıldı.
Türkiye İstiklal Marşı ve Doğu Türkistan Milli Marşı okunmasıyla başlayan etkinlikte Doğu Türkistan Alimleri Birliği Başkanı Doç. Dr. Alimcan Buğda açılış konuşmasını yaptı. Daha sonra, her teşkilat, vakıf ve cemiyetin temsilcileri kısa gönül sözlerini dile getirdi.
Konuşmacılar arasında Türkiye Uygur Teşkilatları Platformu ve Doğu Türkistanlılar Federasyonu Başkanı İmir Hasan da yer aldı. İmir Hasan, etkinliğe katılan devlet yetkilileri ve tüm vakıf, dernek ile kardeşlere selamlarını ilettikten sonra şunları vurguladı:
“Bugün, Kaşgar’da ve Gulja’da kurulan iki Doğu Türkistan Cumhuriyetimizin kuruluş gününü anıyoruz. Bu gün için sayısız mücahit kardeşimizin kanları Doğu Türkistan topraklarına aktı. Onların fedakarlıkları, bizlere cesaret, karşılıklı işbirliği ve kardeşlik sevgisi çağrısı yapmaya devam ediyor. Türkiye’deki Doğu Türkistan teşkilatları olarak Çin işgaline karşı ortak duruş sergiliyor ve bağımsızlık yolunda işbirliği içinde hizmetlerimize devam ediyoruz. Ancak bu işbirliği, büyük hedefimiz olan Doğu Türkistan’ın özgürlüğü için yeterli değil. Yurtdışındaki tüm Doğu Türkistanlılar olarak kişisel tartışma ve fikir farklılıklarını bir kenara bırakmalı, devletçilik fikrini yükseltmeli ve ‘Benim bir tek vatanım var, o da Doğu Türkistan. Benim değerim onun bağımsızlığına bağlı’ sözünü kalbimize yazıp, üçüncü Doğu Türkistan Cumhuriyeti’ni kurmak için ortak çaba göstermeliyiz.”
İmir Hasan, üçüncü Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin kurulacağına dair inanç ve umutlarını paylaşarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kuracağımız devlet, uluslararası siyasi denge ve barış için son derece önemli bir güç olacak. Aynı zamanda Doğu Türkistan halkı için zengin, eşit, özgür ve insanî değerleri temel alan bir toplum inşa edebilir. En önemlisi, bu devlet Çin’in insan hakları, adalet, eşitlik, çevre ve mülkiyet hakkını tehdit eden uygulamalarına karşı sağlam bir set oluşturacaktır. Buna kesinlikle inanıyorum ve halkımın da inandığını biliyorum.”
Etkinlik kapsamında, Dünya Uygur Kurultayı Başkan Yardımcısı ve Dünya Uygur Kurultayı Vakfı Başkanı Abdürreşit’in başkanlığında bir panel düzenlendi. Panele Uygur Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Erkin Ekrem, Doğu Türkistan Alimleri Birliği Başkanı Doç. Dr. Alimcan Buğda, Darül İman Akademisi Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Avaz Ahun Nurmuhammet ve Satuk Buğra Han Vakfı Konya Şubesi Başkanı Dr. Abdurrahim Devlet katıldı. Panelde Doğu Türkistan Cumhuriyetlerinin kuruluş ve yıkılış süreçleri ile Çin’e karşı yürütülen bağımsızlık hareketi ele alındı. Genç katılımcılar da Doğu Türkistan Cumhuriyetlerine ithaf edilen şiirlerini sundu.
Etkinlik, katılımcılara Uygur pilavı ikram edilmesinin ardından akşam saat 21:00 civarında sona erdi.
İlk yorum yapan siz olun