Mehmet Emin Hazret
Merhaba, bugünkü gündemimiz Çin’in Tibet’te başlattığı dev bir proje — ve bu projenin sadece Çin için değil, Hindistan ve Bangladeş için de neler ifade ettiğine birlikte göz atacağız.
Cumartesi günü, Çin Başbakanı Li Qiang, Tibet’teki Yarlung Zangbo Nehri üzerinde dünyanın en büyük hidroelektrik barajının temel atma törenine katıldı. Bu yeni baraj, tamamlandığında Çin’in meşhur Üç Boğaz Barajı’nı bile geride bırakacak.
Bu devasa proje, Medog Hidroelektrik Santrali olarak da biliniyor. Beklenen maliyeti ise yaklaşık 1,2 trilyon yuan — yani 167 milyar dolar. Proje tamamlandığında, mevcut en büyük barajın yaklaşık üç katı kadar elektrik üretme kapasitesine sahip olacak.
Peki bu neden önemli? Ve neden tartışmalı?
Çünkü bu nehir — Yarlung Zangbo — yalnızca Çin’in değil. Bu nehir, Himalayalar’dan geçerek Hindistan’ın kuzeydoğusuna, oradan da Bangladeş’e uzanıyor. Hindistan’daki adıyla Brahmaputra, Bangladeş’te ise Jamuna olarak bilinen bu nehir, milyonlarca insanın yaşam kaynağı.
Hindistan ve Bangladeş, Çin’in bu projeyle nehrin akışını kontrol etmesinden ya da yönünü değiştirmesinden endişe ediyor. Bu sadece tarım ve içme suyu açısından değil, aynı zamanda bölgede zaten hassas olan jeopolitik dengeler açısından da büyük bir sorun teşkil ediyor.
Çin, projenin “ekolojik korumaya öncelik vereceğini ve yerel refahı artıracağını” söylüyor. Ancak çevreciler ve bölge uzmanları, bu devasa barajın Tibet’teki ekosistemleri tahrip edebileceğinden ve yerli toplulukların yaşamını kökten değiştirebileceğinden endişeli.
Ayrıca bu proje, Çin’in sınıraşan nehirler üzerindeki kontrolünü artırma potansiyeline de sahip. Bu da barajın sadece bir enerji projesi değil, aynı zamanda bir stratejik güç aracı olarak kullanılabileceği anlamına geliyor.
Sonuç olarak, Medog Barajı yalnızca elektrik üretimiyle ilgili değil. Aynı zamanda suyun, politikanın ve sınırların kesiştiği noktada büyük bir güç oyunu. Bu gelişmeyi önümüzdeki aylarda çok daha sık duyacağız gibi görünüyor.
Sizin bu konuda düşünceniz ne? Nehirler bir ülkenin mi, yoksa tüm bölgenin ortak mirası mı olmalı? Yorumlarda buluşalım.
Çin gizli bir dev.Sessiz ve derinden gidiyor.Çin durdurulmazsa açık söyleyeyim dünyanın başına bela olacaktır. Egemen olduğu Doğu Türkistan’da Uygur kardeşlerimize her türlü zulmü yapıyor.Birleşmiş milletler nerede,insan hakları örgütleri nerede? Zevalin çok yakın olsun Çin