ABD merkezli C4ADS’nin yeni raporu, Çin’in Doğu Türkistan’da Uygurları izlemek için kurduğu gözetim altyapısının boyutunu ortaya koydu. Raporda bölgede biyometrik veri toplama teknolojilerine ilişkin 135 kamu sözleşmesi tespit edilirken, ABD yaptırımı altındaki Uniview’in de 54 gözetim sözleşmesinde adı geçtiği belirlendi.
ABD merkezli Center for Advanced Defense Studies (C4ADS), Çin’in Tibet, Doğu Türkistan, İç Moğolistan ve Hong Kong’daki dijital gözetim altyapısını inceleyen “Monitoring the Frontier” başlıklı raporunu yayımladı.
Rapordaki Doğu Türkistan verileri, Çin’in bölgede kurduğu gözetim sisteminin yalnızca kamera ve güvenlik noktalarından ibaret olmadığını ortaya koyuyor. Sistem; biyometrik veri, yapay zekâ, yüz tanıma ve veri analiz teknolojilerini bir araya getiriyor.
135 BİYOMETRİK SÖZLEŞME
C4ADS, Doğu Türkistan’da biyometrik veri toplama teknolojilerine atıfta bulunan 135 kamu sözleşmesi tespit etti.
Bu sözleşmeler, yüz tanıma ve diğer biyometrik teknolojilerin bölgedeki kamu güvenliği altyapısında önemli bir yer tuttuğuna işaret ediyor.
Rapora göre gözetim teknolojilerinin arkasında yalnızca kamu kurumları değil, üreticiler, dağıtıcılar ve teknoloji şirketlerinden oluşan geniş bir tedarik ağı bulunuyor.
UNIVIEW’İN ADI 54 SÖZLEŞMEDE
Raporda dikkat çeken bir diğer bulgu ise Çinli gözetim teknolojisi şirketi Uniview.
C4ADS’ye göre şirketin adı Doğu Türkistan’daki 54 gözetim bağlantılı sözleşmede geçiyor.
Raporda, şirket ürünlerinin kamu güvenliği birimlerine her zaman doğrudan ulaşmadığı, yerli dağıtıcı ve aracılar üzerinden de tedarik edilebildiği belirtiliyor.
Bu durum, yaptırım uygulanan şirketlerin ürünlerinin Çin içindeki dağıtım ağları üzerinden kamu kurumlarına ulaşmaya devam edebilmesi sorununu gündeme getiriyor.
GÖZETİM KAMERADAN İBARET DEĞİL
C4ADS’nin araştırması, Doğu Türkistan’daki gözetim sisteminin birbirinden bağımsız teknolojilerden oluşmadığını ortaya koyuyor.
Biyometrik veriler, yüz tanıma, iletişim bilgileri, konum ve diğer verilerin kamu güvenliği altyapısıyla birlikte kullanıldığı belirtiliyor.
Rapora göre Doğu Türkistan, Çin’in farklı bölgelerinde uyguladığı dijital gözetim modelinin ölçek kazandığı başlıca alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
ŞİRKETLER VE DEVLET AYNI AĞDA
Raporda ortaya konulan tablo, Doğu Türkistan’daki gözetimin arkasında çok katmanlı bir yapı bulunduğuna işaret ediyor.
Kamu güvenliği kurumları teknolojileri satın alıyor, şirketler ve dağıtıcılar bu teknolojileri sağlıyor, biyometrik ve dijital veriler ise daha geniş bir gözetim altyapısının parçası haline geliyor.
C4ADS, bu nedenle yalnızca teknoloji üreticilerinin değil, dağıtıcıların ve nihai kullanıcıların da mercek altına alınması gerektiğini vurguluyor.
Doğu Türkistan açısından raporun ortaya koyduğu temel tablo ise açık: Uygurlara yönelik gözetim, tek tek kameralardan oluşan bir güvenlik uygulaması değil; biyometrik veriler, yapay zekâ ve şirketler üzerinden işleyen geniş bir teknolojik kontrol ağı.
İlk yorum yapan siz olun