ABD'nin 2025 İnsan Ticareti Raporu’nda Çin, Doğu Türkistan’da Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri ve devlet eliyle dayatılan zorla çalıştırma uygulamaları nedeniyle, en kötü kategori ülkeler arasında yer aldı.
Yazıların kategorisi: “Uygurlar”
Uzmanlar, Çin’in gözetim, zorla çalıştırma ve kültürel yok etme kampanyasını kınayarak Şi’nin Urumçi ziyareti ve özerk bölgenin kuruluş yıldönümünü “sahte bir tablo” olarak niteledi.
Gazeteci ve yazar Taha Kılınç’ın Doğu Türkistan'ı gezdikten sonra kaleme aldığı Kayıp Coğrafyanın İzinde: Doğu Türkistan Seyahatnamesi kitabı yayınlandı. "Çalışma, Çin’in propaganda duvarını paramparça eden somut delillerle doludur."
"Xi Jinping'in Ürümçi’ye yaptığı ziyareti, Uygur soykırımı sürerken sahnelenen çirkin bir propaganda gösterisidir."
Uygur şairin soykırım tanıklıkları olan "Gece Yarısı Tutuklanmayı Beklemek" kitabı Timaş Yayınları tarafından Türkçeye kazandırıldı. Kitapta soykırım başlangıcındaki korkular, umutsuzluklar, insanların birer birer kayboluşları yalın bir dille aktarılıyor.
Ankara’da düzenlenen Uygur Gençlik Liderlik Eğitimi’nde gençler, Uygur kültür ve dilini koruma, liderlik becerilerini geliştirme ve diasporada stratejiler oluşturma konularında eğitim aldı.
Ankara’da “Uygur Soykırımı Devam Ederken Uygur Kimliğinin Korunması”, dünyanın farklı ülkelerinden Uygur STK temsilcileri, akademisyenler, aktivistler ve gençlerin katılımıyla diasporanın en geniş buluşmalarından biri olarak gerçekleştirildi.
Ankara Kent Konseyi ile Uygur Akademisi işbirliğiyle “Bugünkü Konjonktürde Uygur Sorunu” başlıklı panel gerçekleşti.
Kayboluşunun üzerinden yedi yıl geçmesine rağmen, Dr. Gülşen Abbas hâlâ tutuklu bulunuyor. Uygur Hareketi, küresel toplumu onun derhal serbest bırakılmasını talep etmeye ve Uygur soykırımına karşı durmaya çağırıyor.
ABD’nin Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası’na rağmen Vans ve The North Face gibi şirketler, zorla çalıştırılan Uygur işçilerle bağlantılı ayakkabıları Vietnam üzerinden yönlendirerek küresel pazarlara ulaştırmaya devam ediyor.
Çin’in Resmi davetlisi olarak Doğu Türkistan’ı gezen Türk(!) “gazeteci kılıklı turistler”, Doğu Türkistan’daki zulmü görünmez kılmak için kullanılan en etkili aparatlara dönüştü.
Saraybosna’da düzenlenen konferansta, Srebrenitsa Soykırımı’nın 30. yılını anılırken, Uygurların yaşadığı zulümle benzerlikleri vurgulandı ve devam eden soykırıma karşı küresel eylem çağrısı yapıldı.
USCRI, Doğu Türkistan ve Çin’de Uygurlara yönelik sistematik zorla çalıştırmayı vurgulayarak tekstil, gıda, güneş enerjisi ve metal sektörlerini etkilediğini belirtti ve ABD ile uluslararası toplumu denetimi güçlendirmeye ve mağdurları korumaya çağırdı.
ABD Temsilciler Meclisi, Uygurları korumayı, toplama kamplarını kapatmayı ve Çin’in soykırımını engellemeyi amaçlayan iki partili Uygur Politika Yasası’nı kabul etti. Tasarı şimdi Senato’ya gönderildi.
Uygur teşkilatları, Doğu Türkistan’da insanlığa karşı işlenen suçları doğrulayan BM raporunun üçüncü yıldönümünde, süregelen soykırım ve hesap verilebilirlik eksikliğine dikkat çekerek acil küresel eylem çağrısında bulundu.
İstanbul’da düzenlenen 9 günlük eğitim programı, 20 Uygur gencini bir araya getirerek küresel gelişmeler, kimlik ve dayanışma konularında bilgi edinmelerini sağladı.
"Çin-Türkiye ilişkileri benzeri olmayan dengesiz ve daima Çin’in lehine ilerleyen ve derinleşen bir ilişkidir". "En ilginç oan, bu ilişki derinleştikçe Çin’in politik sınırları içindeki Türklerin durumunun tarihte görülmemiş düzeyde kötüleşmesidir".
Japonya Uygur Derneği, Çin tarafından Uygurlara uygulanan soykırımı gündeme getirmek amacıyla Gifu’da sergi, sokak kampanyaları ve bir konferans düzenledi. Etkinlikler, vatandaşlardan ve yerel milletvekillerinden yoğun destek gördü.
Prof. Dr. Abdürreşit C. Karluk, Erdoğan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi ziyareti sırasında Çin’in Uygur mevzusunu gündeme taşıyarak yalanlarını dayatacağını, Türkiye’nin ise Uygur Soykırımı konusunda hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.
"Doğu Türkistan Cumhuriyeti liderlerinin ortadan kaldırılmasının ardından, Sovyetler ve Çin’in belirlediği itaatkâr ve pasif kadrolar yönetimin başına getirildi. Böylece Çin Ordusu, 1949’un sonlarında direniş görmeden bölgenin ilhakını tamamladı."
Dünya, 30 Ağustos’ta Uluslararası Zorla Kaybedilenler Günü’nü anarken, Uygur Hareketi (CFU) Doğu Türkistan’da Uygurlara yönelik devam eden soykırım politikalarına dikkat çekti.
Çin’in Uygurlara karşı işlediği ihlallerin insanlığa karşı suç teşkil ettiğini ortaya koyan BM raporunun üzerinden üç yıl geçti. Af Örgütü, hâlâ hiçbir hesap verilebilirliğin sağlanmadığını, Uygurların acı çekmeye devam ettiğini vurguladı.
Uygur teşkilatlarından, Çin’in öncülüğünü yaptığı Şanghay İşbirliği Örgütü’nün Çin’de düzenlenecek zirvesine katılacak olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çağrı.
Doğu Türkistanlı gençler, Uyghur Akademisi tarafından düzenlenen “Uluslararası Konjonktür ve Milli Mücadele Yöntemleri” konulu 9 günlük eğitim için İstanbul Selimpaşa'da bir araya geldi.
Uluslararası Dini Şiddet Mağdurlarını Anma Günü’nde CFU’den Çin’in baskılarına karşı hareket çağrısı
Uluslararası Dini Şiddet Mağdurlarını Anma Günü’nde CFU’den Çin’in baskılarına karşı hareket çağrısı
Campaign for Uyghurs, Din veya İnanç Temelli Şiddet Mağdurlarını Anma Uluslararası Günü kapsamında, Doğu Türkistan’da sistematik soykırıma maruz kalan Uygur halkının durumuna dikkat çekti.
ABD, Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası çerçevesinde Çin'den ithal edilen çelik, bakır, lityum, kostik soda ve hünnap yüksek öncelikli yaptırım kapsamına aldı.
Sessizliğe gömülmüş bir soykırım: Doğu Türkistan'ın kısaca tarihi - Mehmet Emin Hazret'in "Doğu Türkistan: Sessizliğe Gömülmüş Bir Soykırım: Tanıklar. Kanıtlar. Yüzünü Çeviren Bir Dünya" Kitabından bir bölüm.
"Çin’in zulmü, Doğu Türkistanlıların nefesini kestiği gibi, ölülerine de musallat oluyor. Bir milletin cenazesi bile esirse, yaşarken maruz kalınan zulmü siz düşünün…"
İlber Ortaylı, Çin’in soykırım politikalarına dikkat çekerek Uygurların Türkiye’ye ilticasını savundu: “Uygurların sınır dışı edilmesi ayıptır, Türk devlet geleneğine aykırıdır.” Ortaylı ayrıca, Türkiye’nin tarım alanında Uygurlara ihtiyacı olduğunu vurguladı.
"Her milletin insanların bu ülkede yaşamaları için yer var da nasıl oluyor da Uygurlara Türkiye dar ediliyor! Nasıl?” “Mazlumun ahı indirir padişahı”. İnsanlar yapılanları unutabilir. Tarih unutmaz! Amel defteri hiç mi hiç unutmaz!