İlham Tohti’nin Nobel adaylığına büyük destek: Türkiye'den 150'den fazla akademisyen, Çin tarafından haksız yere müebbet hapis cezasına çarptırılan İlham Tohti'yi 2025 Nobel Barış Ödülü aday gösterdi.
Yazı etiketleri “Uygur”
Taylandlı bir avukat, Tayland'da on yıldan fazla süredir tutuklu bulunan 42 Uygur'un serbest bırakılması için Tayland mahkemesine başvurdu. Avukat, uzun süredir devam eden tutukluluklarının yasa dışı olduğunu savundu.
Tayland hükümetine yönelik yoğun uluslararası çağrılar sonucu, 48 Uygurun Çin’e iade edilmemesi için umut verici gelişmeler yaşandı. Tayland Başbakan Yardımcısı “Hükümetimiz hâlâ kimsenin tehlikeye gönderilmeyeceği ilkesine bağlıdır,” dedi.
DeepSeek, Çin hükümetinin sansür politikalarını izleyerek Uygurlar ve diğer hassas konularda sınırlı veya propaganda içeren yanıtlar veriyor, yapay zekânın bilgi kontrolü için kullanılması endişe yaratıyor.
Bavyera Eyalet Meclisi'nde gazeteci ve sinolog Mathias Bölinger'in "Yüksek Teknoloji Gulag: Çin'in Uygurlara karşı işlediği suçları kaleme aldığı" adlı kitabının tanıtım etkinliği düzenlendi.
İstanbul Üniversitesi’nde düzenlenen “İlham Tohti’nin Hayatı ve Doğu Türkistan Davasındaki Yeri” panelinin sonunda, İlham Tohti'nin Türkiye'de tanıtılması ve Nobel'e aday gösterilmesi kampanyasına destek verenlere teşekkür plaketleri takdim edildi.
BM uzmanları Tayland'ı, 48 Uygur'un Çin'e göndermekten kaçınmaya çağırdı.
Tayland'ta insanlık dışı gözaltı koşulları nedeniyle 2 çocuk dahil 5 Uygur'un öldüğünü belirterek, insani muamele, tıbbi bakım ve sığınma prosedürleri çağrısında bulundular.
Çin'in, Tayland'da tutulan Uygurların sınır dışı edilmesi için baskı yaptığı bildiriliyor. Hak savunucuları: "Gözaltında tutulan Uygurlar, yeryüzündeki cehennemi yaşıyor."
Farklı ülkelerden 130'dan fazla akademisyen, Tayland yetkililerine tutuklu bulunan Uygurları Çin'e geri göndermemeleri için çağrıda bulundu. Onlara güvenli bir liman verilmesi gerektiğini vurguladı.
ABD Dışişleri Bakanı adayı Marco Rubio, Tayland'taki 48 Uygur'un zulme uğrayacağı Çin'e sınırdışı edilmemesi için girişimde bulunacağını söyledi.
Tayland'da yıllardır gözetim merkezlerinde tutulan 43 Uygur, Çin'e iadeleri halinde işkence görecekleri veya öldürülecekleri gerekçesiyle Çin'e geri gönderilmemek için diğer tüm ülkelere ve uluslararası kuruluşlara çağrı yaptı.
Stop Uyghur Genocide grubu, moda devi Shein'in tedarik zincirinde Uygurların zorla çalıştırılmasıyla bağlantılı olabileceğini ileri sürerek incelenmesi çağrısında bulundu ve Şirketin hukuk ekibine bir delil dosyası sundu.
2025 ABD Savunma Harcamaları Tasarısı'na Çin'in Uygurlara karşı devam eden baskılarını (soykırımı) ele almayı amaçlayan kritik önlemler de dahil edildi.
Çin, dikkatleri soykırımdan ve ağır insan hakları ihlallerinden başka yöne çekmek amacıyla, Tayvanlı gençleri yüksek sübvansiyonlarla propaganda amaçlı Doğu Türkistan gezilerine katılmaya çekmek için bir çaba başlattı.
Hollanda'nın Rotterdam şehrinde Türk gençlerine "Doğu Türkistan ve Uygur Soykırımı" başlıklı konferans verildi.
Milletvekili Selçuk Özdağ, Sakarya Üniversitesi Rektörlüğünün Doğu Türkistan davasına olan yakışıksız tavrı hakkında Milli Eğitim Bakanına soru önergesi verdi.
Uygur Hareketi başta olmak üzere ABD'deki Uygur, Hongkong ve Tibet STK'lar, Çin'in otoriter taktikleri yansıtan TikTok gibi ÇKP bağlantılı uygurlamalarla ile ilgili davaya görüş sundu.
Gaziantep Milletvekili Ertuğrul Kaya, TBMM'de Uygurların yaşadığı insanlık dramını gündeme getirdi.
Kaya: "diğer mazlum halkların yanında durduğumuz kadar Uygur Türklerinin de yanında durmalıyız. Bu insanlık borcudur."
Sakarya Üniversitesi Söz ve Kalem Öğrenci Topluluğu tarafından organize edilen, Uygur araştırmacı ve yazar Abdullah Oğuz'un konuşmacı olarak davet edildiği Doğu Türkistan paneli rektörlük tarafından son anda iptal edildi.
Kanada hükümeti, Çin'in Kanada'daki Uygur ve Tibet insan hakları örgütleri ile onlarla bağlantılı kişilere yaptırım uygulama kararını şiddetle kınadı. Yaptırımı, insan haklarını savunanlara yönelik saldırı olarak eleştirdi.
Kanada'nın, Uygur Soykırımı'nda parmağı olan 8 Çinli yetkiliye yaptırım uygulamasının ardından Çin, Kanada'daki Uygur ve Tibet haklarını savunan 2 kuruluşa ve onlarla bağlantılı 20 kişiye yaptırım uyguladığını açıkladı.
Japonya'da bir Çinli öğrencinin sahte Japon kimliğiyle Uygurlar hakkında bilgi topladığı ortaya çıktı. Japonya polisi, şüpheliyi adli makamlara sevk etti.
İsviçre'de Uygur STK'lar yıllardır üniversiteler, teknik okullar ve çeşitli liselerde gençlere Uygur soykırımını ve Çin'in asimilasyon politikalarını tanıtmaya devam ediyor.
"Orta Asya kamuoyunun Çin'e yönelik karmaşık görüşlerini" ele alan bir rapora göre, Çin'in Doğu Türkistan'da uyguladığı soykırım politikaları, Türkistan coğrafyasında büyük bir endişeye yol açtı.
Uluslararası İnsan Hakları Günü'nde, Tibetler, Uygurlar ve Çinli Hıristiyanlar, Çin Komünist Partisi'nin uyguladığı sistematik baskılara son verilmesi talebiyle Viyana'daki Çin Büyükelçiliği önünde protesto gösterisi düzenledi.
Uygur sanatçı Rahima Mahmut ve Miras Silk Road Collective, 13 Aralık’ta İstanbul’da, 15 Aralık’ta Ankara’da Uygur müziğiyle sahne alacak.
Norveç Uygur Komitesi, Norveç'teki okullarda, Çin'in Doğu Türkistan'da kurduğu toplama kampları başta olmak üzere işlediği soykırım suçlarını ele alan sunumlar gerçekleştirdi.
Amerika Devlet Meclisinde "Yazma Eserlerin Korunması: Çin'in Tarihi Çarpıtması ve Kültürü Yok Etmesi" başlıklı tanıklık toplantısı gerçekleşti. Uygur dili, kültürü ve yazma eserlerinin yok edilme tehlikesine odaklanıldı.
Domates salçalarının tedarik zincirinde Uygurların zorla çalıştırıldığını ortaya çıkaran raporun ardından, İngiliz milletvekilleri, Çin bağlantılı ürünlere yönelik daha sıkı yasalar çıkarılması çağrısında bulundu.
BBC, bazı İngiliz ve AB süpermarketlerinde satılan domates salçalarında, Doğu Türkistan'da yetiştirilen ve Uygur köle işçilerin topladığı domateslerin kullanıldığını ortaya çıkarttı.