Washington’da “Uygur soykırımıyla mücadele” temalı etkinlikler başladı. Uzmanlar ve aktivistler, toplantıda Doğu Türkistan’da devam eden soykırım hak ihlallerini ele alarak uluslararası dayanışma çağrısı yaptı.
Yazı etiketleri “Uygur”
Japonya'nın yeni Başbakanı Sanae Takaichi, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı ilk zirve görüşmesinde, Çin’in Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri konusunda ciddi endişelerini dile getirdi.
Japonya’da iki dönemdir milletvekilliğe seçilen Uygur kadın Arfiya Eri, Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak yeniden atandı.
Çin tarafından haksız yere hapsedilen Uygur akademisyen İlham Tohti 56 yaşına giriyor. İnsan hakları savunucuları, o ve onun gibi haksız tutuklu bulunan entelektüellerin derhal serbest bırakılmasını talep ediyor.
Uygur STK temsilcileri, Doğu Türkistan’daki baskılara tanıklık eden gazeteci-yazar Taha Kılınç’la İstanbul’da buluştu. Katılımcılar, Kılınç’ın kitabının Uygur soykırımının duyurulmasındaki önemini şükranla takdir etti.
Uygur akademisyen Dilnur Reyhan, Çin’i protesto ettiği için Fransa’da mahkeme süreciyle karşı karşıya bırakıldı. Hak örgütleri, bu davayı Pekin’in yurt dışındaki eleştirmenleri susturmaya yönelik sınır ötesi baskı girişimlerinden biri olarak değerlendiriyor.
OpenAI, Çin bağlantılı hesapların ChatGPT’yi Uygurları izleme ve sosyal medya takibi projelerinde kullanmaya çalıştığını tespit ettiğini ve erişimlerini engellediğini duyurdu.
ABD'nin 2025 İnsan Ticareti Raporu’nda Çin, Doğu Türkistan’da Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri ve devlet eliyle dayatılan zorla çalıştırma uygulamaları nedeniyle, en kötü kategori ülkeler arasında yer aldı.
Ankara’da “Uygur Soykırımı Devam Ederken Uygur Kimliğinin Korunması”, dünyanın farklı ülkelerinden Uygur STK temsilcileri, akademisyenler, aktivistler ve gençlerin katılımıyla diasporanın en geniş buluşmalarından biri olarak gerçekleştirildi.
Saraybosna’da düzenlenen konferansta, Srebrenitsa Soykırımı’nın 30. yılını anılırken, Uygurların yaşadığı zulümle benzerlikleri vurgulandı ve devam eden soykırıma karşı küresel eylem çağrısı yapıldı.
Uygur teşkilatları, Doğu Türkistan’da insanlığa karşı işlenen suçları doğrulayan BM raporunun üçüncü yıldönümünde, süregelen soykırım ve hesap verilebilirlik eksikliğine dikkat çekerek acil küresel eylem çağrısında bulundu.
"Çin-Türkiye ilişkileri benzeri olmayan dengesiz ve daima Çin’in lehine ilerleyen ve derinleşen bir ilişkidir". "En ilginç oan, bu ilişki derinleştikçe Çin’in politik sınırları içindeki Türklerin durumunun tarihte görülmemiş düzeyde kötüleşmesidir".
Japonya Uygur Derneği, Çin tarafından Uygurlara uygulanan soykırımı gündeme getirmek amacıyla Gifu’da sergi, sokak kampanyaları ve bir konferans düzenledi. Etkinlikler, vatandaşlardan ve yerel milletvekillerinden yoğun destek gördü.
Prof. Dr. Abdürreşit C. Karluk, Erdoğan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi ziyareti sırasında Çin’in Uygur mevzusunu gündeme taşıyarak yalanlarını dayatacağını, Türkiye’nin ise Uygur Soykırımı konusunda hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.
Dünya, 30 Ağustos’ta Uluslararası Zorla Kaybedilenler Günü’nü anarken, Uygur Hareketi (CFU) Doğu Türkistan’da Uygurlara yönelik devam eden soykırım politikalarına dikkat çekti.
Çin’in Uygurlara karşı işlediği ihlallerin insanlığa karşı suç teşkil ettiğini ortaya koyan BM raporunun üzerinden üç yıl geçti. Af Örgütü, hâlâ hiçbir hesap verilebilirliğin sağlanmadığını, Uygurların acı çekmeye devam ettiğini vurguladı.
Çinli akademisyen Feng Siyu’nun 2018’de tutuklanmasının ardından uzun bir süre sonra 15 yıl hapis cezasına çarptırıldığı öğrenildi. İnsan hakları örgütleri, bu cezanın muhtemelen Uygur çalışmaları nedeniyle verildiğini belirtiyor.
Uygur ve Tibetli liderler, Çin baskısına karşı ortak stratejileri görüşmek ve özgürlük ile insan hakları mücadelesinde Uygur–Tibet dayanışmasını yeniden teyit etmek üzere Boston’da bir araya geldi.
BM uzmanı, işkence iddiaları ve tıbbi bakım yetersizliğine dikkat çekerek, aralarında İlham Tohti’nin de bulunduğu tutuklu aktivistlerin haklarının korunması için Çin’e çağrıda bulundu.
UGASA adlı yeni ve iki partili ABD yasa tasarısı, Çin’in Uygurlara yönelik soykırımına karşı harekete geçmeyi amaçlıyor. Uygur kuruluşları bu girişimi memnuniyetle karşılıyor ve Kongre’yi hızlı adım atmaya çağırıyor.
ABD Kongresinde, Uygur ve Tibetli liderlerin Çin’in zulmünü kınadığı ve Doğu Türkistan ile Tibet’in işgal altındaki ülkeler olarak tanınması çağrısında bulunduğu bir Esir Milletler brifingi düzenlendi.
Çevrimiçi bir tartışmada tarihe dair bir gerçeği dile getirdiği için gözaltına alınan Doğu Türkistanlı Kazak Türkü, uğradığı ağır işkenceleri ve daha önce bir Uygur’un işkenceyle öldürülmesine tanık olduğunu anlattı.
Berlin’deki aktivistler, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin ziyaretini protesto ederek, Uygurlara yönelik soykırımı, Tibet ve Hong Kong’daki baskıları kınadı ve Almanya’yı insan haklarını diplomasinin önüne koymaya çağırdı.
Bugün, 26 Haziran. Uygur modern tarihinde asla unutulmayacak acı bir olayın, Ürümçi Katliamı’na giden sürecin başlangıç noktası olan Shaoguan Katliamı’nın yıl dönümü...
Türkiye Uygur Teşkilatlar Platformu heyeti, Uygur Uygur soykırımını gündeme taşımak ve çözüm arayışlarını sürdürmek amacıyla Türkiye’deki siyasi parti liderleri ve milletvekilleriyle bir dizi görüşme gerçekleştirdi.
Nuh Tiyatro Topluluğu, Tuzla'da “Mavi Gök Nerede” tiyatrosu ile Çin’in Doğu Türkistan’da Uygurlara yaşattığı acıları ve halkın mücadelesini müzik ve tiyatro eşliğinde sahneye taşıdı.
Kenya’da düzenlenen Uluslararası Din Özgürlüğü Zirvesi’nde Uygur temsilcileri, Çin’in Uygurlara karşı yürüttüğü soykırım hakkında Afrikalı liderleri bilgilendirerek, din özgürlüğünü savunmak için iş birliği çağrısı yaptı.
Japonya Uygur Derneği’nin Oita, Nagasaki ve Kumamoto şehirlerinde düzenlediği etkinliklerle Çin’in Uygurlara yönelik soykırım politikalarına dikkat çekildi.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İnsan Hakları Konseyi’nde yaptığı konuşmada, ofisinin Uygurlara yönelik ciddi insan hakları ihlallerine dair raporlar almaya devam ettiğini söyledi. Tibet ve Hong Kong’da yaşanan hak ihlallerine de değindi.
Medya Platformu’nun öncülüğüyle Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şubesi’nde “Uluslararası Doğu Türkistan Çalıştayı: Akademisyenler Konuşuyor” başlıklı etkinlik düzenlendi.