Çin’in istilasına karşı boyun eğmeyen Doğu Türkistan, 8 Nisan 1945’te ordusunu kurarak bağımsızlık meşalesini yaktı. Başlangıçta Suidun Piyade Alayı, Gulca Alayı, Kensai Alayı, Gulca Yedek Alayı, Kazak Süvari Alayı ve Dungan Alayı olmak üzere 6 alaydan oluşan ordu, destansı ilerleyişi ile birlikte sayısını artırdı.
KAŞGAR YAKINLARINDAKİ KENTLER İŞGALDEN KURTARILDI
Doğu Türkistan askerleri çok kısa bir süre içinde ülkenin kuzeyindeki üç ilini Çin istilasından kurtardı. Aynı zamanda güneyde de hareketlilik kazanan Doğu Türkistan Millî Ordusu büyük oranda Çin’i etkisiz hâle getirdi. Öte yandan Doğu Türkistan için stratejik öneme sahip olan Kaşgar yakınlarındaki Bay ve Onsu kentleri de işgalden kurtarıldı. Türk ordusunun ilerleyişinden tedirgin olan Çin sinsi oyunlarıyla orduyu yok etmeyi amaçladı.
Çin rejiminin lideri Ciang Cieşi, ABD Başkanı Roosevelt aracılığıyla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin (SSCB) diktatörü Stalin ile iletişime geçti.
Moğolistan’ın bağımsızlığını tanıma, Lvshun ve Dalian limanlarının Sovyetlere kiralanması, aynı zamanda buralarda Sovyetlerin asker bulundurmasına izin verme, Kuzeydoğu Çin’de demir yol yapma yetkisini verme gibi konularda taviz verme koşuluyla, Doğu Türkistan’ın, Çin hudutları içerisinde kalması için anlaşıldı. Anlaşma sonucunda ABD silah ve teçhizat svekiyatını durdurdu. Doğu Türkistan, Çin ile masaya oturmaya zorlandı.
Nisan 1946’da imzalanan 11 Maddelik Anlaşma neticesinde Doğu Türkistan ordusundaki yapılanma bozuldu.
Çin rejimi 1 Ekim 1949’da Doğu Türkistan’ı topyekûn işgaliyle birlikte 1955’te orduyu ortadan kaldırdı.
İlk yorum yapan siz olun