İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Çin’in Urumçi’de barışçıl gösterilere kanlı müdahalesinin 10. yıl dönümü

Bugün 5 Temmuz 2019.

Doğu Türkistan’ın başkenti Urumçi’de 2009 yılında Çin güvenlik güçleri ve silahlı paramilisler tarafından barışçıl gösterilere yapılan kanlı müdahalenin 10’uncu yıl dönümü.

773x435_cmsv2_8e472b9e-3875-577d-9897-136f265a621e-3998824
Doğu Türkistan’ın başkenti Urumçi’de Çinli güvenik güçlerince çembere alınan Uygur kadınlar ve çocukları – Reuters (Urumçi/ 2009)

Sürgündeki Doğu Türkistan Milli Meclisi’ne göre 3 gün içerisinde binlerce Uygur, Çin makamlarına göre ise 197 kişi yaşamını yitirdi.

Olaylar, Çin’in Guangdong eyaletinde bir fabrikada zorla çalıştırılan Uygur Türklerinin beraber çalıştıkları Çinli kadınları taciz ettikleri iddiasıyla patlak verdi. 26 Haziran’da fabrikaya saldıran Han Çinliler, sayıları onlarca olduğu belirtilen Uygur Türkünü öldürdü.

Ancak daha sonra Çinli kadınların taciz edildiği iddiasının yalan olduğu ortaya çıktı.

Kısa süre içerisinde Han Çinlilerle Uygurlar arasında etnik bir gerilime dönüşen olaylar büyüdü.

Olaylar 5 Temmuz’da başladı, 7 Temmuz’a kadar devam etti

Çoğunluğunu Uygur üniversite öğrencilerinin oluşturduğu kalabalık bir grup, 5 Temmuz 2009’da Uygur Türklerine yönelik baskı, ayrımcılık, ortadan kaybolma, kaçırılma ve fabrikalarda zorla çalıştırmaları protesto amacıyla Urumçi’de protesto gösterisi düzenledi.

Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve diğer uluslararası insan hakları örgütlerinin barışçıl olarak tanımladığı gösterilere Uygurların yanı sıra Kazak, Kırgız ve diğer azınlıklara mensup vatandaşlar da destek verdi.

x33_19588131

Ancak barışçıl eylemleri ‘otoriteye başkaldırı’ ve ‘isyan’ olarak değerlendiren Çin Komünist Partisi (ÇKP) hükümeti gösterilere çok sert yöntemlerle müdahale etti.

808x573_cmsv2_988a4816-5d20-5c62-b65d-39332a72d0aa-4001786
Urumçi’deki gösteriler sırasında aralarında kadınların da olduğu çok sayıda kişi yaralandı. (Urumçi/ 2009) Reuters

Görgü tanıkları, göstericilerin ÇKP tarafından bilinçli olarak tahrik edildiğini, sivil görünümlü kişilerin eylemcilerin arasına girerek gösterilerini hedefinden saptırmaya çalıştığını öne sürdü.

Katliam öncesi yabancı medya kentten çıkarıldı, Urumçi’nin dünya ile bağı kesildi

Ayrıca görgü tanıkları, bölgedeki yabancı medya mensuplarının kentten çıkarılmasının ardından internet bağlantısının kesildiğini ve Urumçi’nin dış dünya ile irtibatının tamamen koparıldığını kaydetti.

808x546_cmsv2_fffc18b4-c77c-516a-92bf-6f5225997e88-4001786
Çin polisinin göstericilere gerçek mermilerle ateş açtığı bildirildi (2009 / Urumçi) Reuters

Urumçi’den kaçmayı başaranlar, yabancı medyanın kentten çıkarılmasının ardından katliamın başladığını, kente sevk edilen ilave 20 bin asker ve polisin göstericilerin üzerine gerçek mermilerle ateş açtığını ve zırhlı araçlarını eylemcilerin üzerine sürdüğünü belirtti.

“Eylemcilerin bazıları idam edildi, bazıları kurşuna dizildi”

Fransa’da yaşayan bir Uygur aktivist, euronews’e verdiği mülakatta, Urumçi’deki gösteriler sırasında gözaltına alınanlardan bazılarının kurşuna dizildiğini, bazılarının da idam edildiğini söyledi.

“Urumçi Katliamı ÇKP tarafından planlı bir şekilde yapıldı”

euronews’e konuşan Doğu Türkistan Milli Meclisi Başkanı Seyit Tümtürk, “Urumçi Katliamı’nda çoğu Uygur entelektüel ve öğrenciler olmak üzere binlerce kişi katledildi. Binlerce kişi de kayboldu.” dedi.

Katliamın uluslararası bağımsız gözlemciler tarafından mutlaka araştırması gerektiğini belirten Tümtürk, “Çin güvenlik güçleri 5, 6 ve 7 Temmuz’da üç gün boyunca katliam yaptı. Urumçi Katliamı, Srebrenitsa’dan farksız. Ancak Srebrenitsa Katliamı’nın görüntüleri daha sonra ortaya çıktı. Çin, yabancı medya mensuplarını Urumçi’den çıkardığı için elimizdeki görüntüler daha kısıtlı. Urumçi Katliamı, Uygurları sindirmek için ÇKP tarafından bilinçli ve planlı bir şekilde yapıldı. Demokratik hak talebiyle sokağa çıkan insanımız ‘otoriteye isyan’ yalanıyla katledildi. Sokaklarda öldürülenler ve henüz hayatını kaybetmemiş olanlar kamyonlara doldurulup bilinmeyen yerlere götürüldü. Kan gölüne dönen yollarda iz kalmaması için itfaiye caddeleri defalarca yıkadı” diye konuştu.

7797985
5 Temmuz sonrası evlerinden alınan ve kaybolan Uygur gençleri

Tiananmen’de yaşanan katliama da değinen Seyit Tümtürk, “Demokrasi talebiyle sokağa çıkan kendi öz vatandaşını dahi öldüren, tank paletleri altında ezen faşist ve diktatör bir zihniyet, elbette Uygurları da katletmekten çekinmedi. Tiananmen Katliamı’nı reddeden Çin, Urumçi Katliamı’nı da reddediyor. Gerçek rakamları da dünya kamuoyundan gizliyorlar.” ifadelerini kullandı.

“Kaybolan yakınlarının akıbetini soranlar tehdit ediliyor”

Tümtürk, “Urumçi’de 3 gün süren katliam sırasında binlerce Uygur ortadan kayboldu. Hatta daha sonra aile üyelerini sormak için polise giden kişiler tehdit edildi. Yakınlarının akıbetini bilmek isteyen insanların eşlerinin, oğullarının ve kızlarının durumunu sormasına izin dahi verilmedi, verilmiyor.” dedi.

808x546_cmsv2_5c9c4129-efbb-55fd-950d-bfde18430c59-3998250.jpg
Urumçi’deki gösteriler sırasında binlerce Uygur’un kaybolduğu bildirildi (Urumçi/2009) Reuters

“Çin yönetimi, 2017’den bu yana Uygurları toplama kamplarına alarak, kadın ve kızlarımızı taciz ederek baskı ve zulümlerine devam ediyor.” sözleriyle toplama kamplarına da işaret eden Doğu Türkistan Milli Meclisi Başkanı, uluslararası kamuoyundan ağır insan hakları ihlalleri nedeniyle Çin’e tepki göstermesi çağrısında bulundu.

Kaynak: EuroNews
Mustafa Bağ


Uygur Haber’den:

Barışçıl protestoyu isyan olarak gösteren yetkililer, Çinlileri “öç almaya” da kışkırttılar

Yetkililerin kinli açıklamaları ve medyanın yalan yanlış haberlerinin etkisiyle sokaklara dökülen aşırı milliyetçi Çinliler, sivil kıyafetli asker ve polislerin öncülük etmesi ve silahlı güçlerin yandan desteklemeleriyle sokakta karşılaşan Uygur Türklerini linçe ettiler ve Uygurlara ait lokanta, dükan gibi mekanlara saldırdılar.

CHINA-UNREST-XINJIANG
Aşırı milliyetçi Çinlilere öncülük yapan sivil kıyafetli asker ve polisler
ethnic_clashes_in_urumqi_china_23
Aşırı milliyetçi Çinliler, yanındaki silahli güçler eşliğinde Uygurlara ait mekanlara saldırıyorlar

İlk yorum yapan siz olun

Bir Yorum Yazın

%d blogcu bunu beğendi: