Türkiye ile Çin arasındaki ticari ilişkiler son yıllarda hacim olarak büyürken, denge Türkiye aleyhine derinleşiyor. Resmi verilere göre Türkiye’nin Çin’e ihracatı sınırlı kalırken, Çin’den yapılan ithalat yüksek seviyesini koruyor.
Türkiye ile Çin arasındaki ticaret verileri açık bir tablo çiziyor: Türkiye’nin Çin’e ihracatı yıllardır çok düşük seviyelerde kalırken, Çin’den yapılan ithalat katlanarak artıyor. 2023’te Türkiye’nin Çin’e ihracatı yaklaşık 3,3 milyar dolar seviyesinde kalırken, Çin’den ithalat 45 milyar doların üzerine çıktı ve ticaret açığı ~41,7 milyar dolar oldu. 2024’te de benzer büyüklükteki açık sürdü.
Bu ticaret dengesizliği, Türkiye açısından dış ticaret açığını büyüten ana unsurlardan biri. Çin, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağılardan biri olarak ithalat kaynaklarında ilk sırayı alırken, Türkiye’nin Çin pazarındaki payı ihracatta sınırlı kalıyor.
TÜRKİYE’NİN AÇIĞI BÜYÜYOR
2025 yılında da Türkiye’nin genel dış ticaret açığı genişlerken, Çin hâlâ en büyük ithalat kaynağı olarak öne çıkıyor. Çin’den yapılan ithalat toplam ithalat içinde en yüksek paya sahip olurken, Türkiye’nin Çin’e karşı verdiği ticaret açığı net biçimde sürüyor.
Bu durum, Türkiye’nin imalatta Çin’e bağımlılığını artırırken dış ticaret açığını derinleştiriyor ve ekonomik kırılganlığını büyütüyor.
DENGE BOZUKLUĞU: NEDENLER VE RİSKLER
Uzmanlara göre bu dengesizlikte birkaç önemli unsur var:
- Türkiye’nin daha çok ara mallar ve düşük katma değerli ürünler ihracatı yapması,
- Çin’den yüksek hacimde ara ürün ve teknoloji ithalatı,
- Çin ile olan ticaretin ihracat yerine ithalat ağırlıklı olması.
Bu yapısal ticaret açığı, Türkiye ekonomisinin rekabet gücünü azaltır ve dış ticaret açığının finansmanında ülke üzerinde baskı oluşturur.
TİCARET İLİŞKİLERİNDE YENİDEN DENKLEŞTİRME ÇAĞRISI
Türkiye–Çin ekonomik ilişkileri önemli fırsatlar barındırsa da, mevcut tablo Çin lehine derin bir dengesizlik ortaya koyuyor. İki ülke iş konferanslarında ticaret hacmini artırmak ve yatırım ilişkilerini güçlendirmek istese de, ticaret açığının küçültülmesi için ihraç ürünlerinde çeşitlendirme, yüksek katma değerli üretim ve Çin pazarında daha fazla pay alma stratejileri kritik görülüyor.
SORU: TİCARET BÜYÜRKEN KİM KAZANIYOR?
Türkiye ile Çin arasındaki iş forumları ve iş birliği anlaşmaları ilişkilerin derinleştiğini gösterse de, rakamlar ticari kazancın ağırlıklı olarak Çin tarafında kaldığına işaret ediyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde asıl sınav, ticaret hacmini artırmaktan çok, bu ticareti dengeleyip dengeleyememek olacak.
İlk yorum yapan siz olun