Özgür Asya Radyosu (RFA) Uygur Masası’nın 20 Şubat 2026 tarihli haberinde, Doğu Türkistan’da yaşayan Uygurlar geçen haftadan itibaren Çin’in Bahar Bayramı (Çin Yeni Yılı) kutlamalarına zorla dahil edildi. Etkinliklerde Uygurların Çin kıyafetleri giymeye mecbur bırakıldığı, ellerine yelpaze verilerek Çin dansları yaptırıldığı görüldü.
RFA’nın kıdemli gazetecisi Uygur Türkü Şöhret Hoşur’un bildirdiğine göre, bazı kişilerin yüzlerinde zoraki tebessümler dikkat çekerken, birçok kişinin üzgün ve tedirgin hali açıkça fark ediliyor. Bazı katılımcıların ise gülümsemeye çalışırken baskı altında olduğu anlaşılıyor.
“MUTLULUK” PUANLANDI, GÜLÜMSEME KRİTER OLDU
Hoşur’un uydu telefonu ile ulaştığı Kaşgar’daki ilgili kurumlarla yapılan görüşmelerinde, Bahar Bayramı etkinliklerinin şehir ve köy halk komiteleri tarafından organize edildiği öğrenildi. Çinli yetkililerin, etkinlikleri hem sahada hem de video kayıtları üzerinden izleyerek Uygur Türklerinin ruh halini değerlendirdiği ortaya çıktı.
Bu değerlendirmede Uygur Türkleri “yüksek, orta ve düşük” olmak üzere üç gruba ayrılıyor. Puanlama, kişilerin ne kadar güldüğü ve gülümsediği esas alınarak yapılıyor.
GÜLMEYEN “ŞÜPHELİ” SAYILDI
Değerlendirme sonucunda düşük puan alan, yani yeterince gülmediği ya da gülümsemediği tespit edilen Uygur Türkleri hakkında işlem yapıldığı öğrenildi. Bu kişilerin “dini aşırılığın etkisi altında olabileceği” öne sürülereki Çin toplama kampında deolojik eğitim verildiği bildirildi.
Bu uygulama, Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’da uzun süredir sürdürdüğü kültürel ve dini soykırımın yeni bir boyutu olarak değerlendiriliyor.
“HASTAYDIM” DİYENİN EVİ DENETLENDİ
Öte yandan Çinli yetkililerin aktardığına göre, düşük puan alan bazı Uygur Türkleri o gün sağlık sorunları yaşadıklarını ya da ailelerinde olumsuz bir durum meydana geldiğini belirterek anlayış talep etti. Ancak bu açıklamalar yeterli görülmedi.
Etkinliklerin ardından köy kadroları, Çinli polislerle birlikte bu kişilerin evlerine giderek sağlık ve aile gerekçelerinin doğru olup olmadığını denetledi.
POLİS DENETİMLERİ BİR HAFTA ÖNCEDEN BAŞLAMIŞ
Hoşur’un utydu telefonu ile ulaştığı Kaşgar’daki bir başka polis memuru, Bahar Bayramı kapsamındaki ev denetimlerinin bir hafta öncesinden başlatıldığını doğruladı. Denetimlerde, etkinliklerde “ruh hali düşük” olarak değerlendirilen Uygur Türklerinin sağlık durumları ve aile yaşamları mercek altına alındığı öğrenildi.
BAZI KÖYLERDE GÖZALTILAR YAŞANDI
Öte yandan Polis memuru Kaşgar’daki diğer köylerdeki uygulamalara ilişkin sorulara net yanıt vermedi. Polis memuru, bazı köylerde yapılan denetimlerde “şüpheli durumlar” tespit edildiğini ve bazı Uygur Türklerinin polis merkezine götürüldüğünü kabul etti. Buna karşın gözaltına alınanların sayısına dair bilgi paylaşılmadı.
ASİMİLASYON POLİTİKALARI HIZ KESMİYOR
Uzmanlara göre, bu uygulamalar Çin’in Doğu Türkistan’da yıllardır sürdürdüğü asimilasyon politikasının bir parçası. Kültürel kimliğin bastırılması, dini inançların hedef alınması ve günlük yaşamın sıkı denetim altına alınması, bölgedeki baskının giderek derinleştiğini ortaya koyuyor.
İlk yorum yapan siz olun